Đứng trước kỳ tuyển sinh lớp 6, nhiều học sinh vẫn loay hoay khi chọn đề luyện: bài quen thì làm được nhưng chỉ cần thay đổi cách hỏi lại dễ lúng túng. Với phụ huynh, việc tìm đề thi vào lớp 6 môn Toán vừa sức, có đáp án để cùng con kiểm tra cũng là một khó khăn lớn. Cùng GTL bắt đầu từ việc hiểu đúng yêu cầu của đề để việc ôn tập có định hướng rõ ràng hơn nhé.

1. Tổng quan về đề thi vào lớp 6 môn toán

Đề thi vào lớp 6 môn Toán thường đánh giá những kiến thức nào?

Nội dung ôn tập cần bám vào kiến thức Toán tiểu học, đồng thời rèn khả năng vận dụng qua những bài toán có cách hỏi khác nhau. Từ các đề và tài liệu ôn tuyển sinh GTL tổng hợp, học sinh có thể hệ thống kiến thức theo những nhóm sau:

Các nhóm kiến thức trên mang tính định hướng, không đồng nghĩa mọi đề đều xuất hiện đầy đủ. Chẳng hạn, đề Toán vào lớp 6 Trường THCS Nam Từ Liêm ghi nhận các nội dung về phân số, chuyển động, diện tích và thể tích. Vì vậy, sau khi ôn nền tảng, học sinh cần đối chiếu thêm đề của trường dự tuyển để xác định phần nên ưu tiên.

Xem thêm:

Khóa học IELTS cho học sinh cấp 2: lộ trình theo kỹ năng từ lớp 6 đến lớp 9

Cấu trúc đề thi vào lớp 6 môn Toán 

Cấu trúc đề thi còn  tùy thuộc vào từng trường, có thể gồm các hình thức sau:

2. Các dạng bài thường gặp trong đề thi vào lớp 6 môn Toán

2.1. Dạng toán tính nhanh và tính giá trị biểu thức

Dạng bài này yêu cầu học sinh thực hiện chính xác các phép tính, đồng thời nhận ra cách biến đổi giúp lời giải ngắn gọn hơn. Nội dung ôn tập gồm phép tính với số tự nhiên, phân số, số thập phân và biểu thức có nhiều phép toán.

• Các kiểu bài cần luyện: Tính giá trị biểu thức có dấu ngoặc; nhóm các số để tính thuận tiện; vận dụng tính chất giao hoán, kết hợp và phân phối; tính tổng dãy số có quy luật.
• Cách làm: Quan sát toàn bộ biểu thức trước khi tính, xác định đúng thứ tự thực hiện phép toán và tìm các nhóm số có thể rút gọn.

Ví dụ minh họa: Tính nhanh 25 × 37 + 25 × 63 

Lời giải: 25 × (37 + 63) = 25 × 100 = 2500.

2.2. Dạng toán tìm số và tìm thành phần chưa biết

Nhóm bài này yêu cầu xác định một số hoặc một thành phần chưa biết dựa trên các điều kiện cho trước. Bên cạnh bài tìm xxx, học sinh có thể gặp bài toán về cấu tạo số, quan hệ giữa các chữ số hoặc dùng chữ thay số.

• Các kiểu bài cần luyện: Tìm số hạng, số bị trừ, số chia chưa biết; tìm xxx trong biểu thức; tìm số khi biết quan hệ giữa các chữ số.
• Cách làm: Xác định vai trò của thành phần chưa biết, sử dụng phép tính ngược và thay kết quả vào đề để kiểm tra.

Ví dụ minh họa: Tìm 𝑥, biết (𝑥 + 15) × 3 = 120

Lời giải: x + 15 = 120 : 3 = 40, nên x = 40 − 15 = 25.

2.3. Dạng toán phân số và tỉ số

Nội dung cần ôn gồm so sánh, rút gọn và tính toán với phân số; tìm giá trị phân số của một số; giải bài toán tổng – tỉ, hiệu – tỉ và tỉ số phần trăm. Những bài toán này có thể xuất hiện dưới dạng phép tính trực tiếp hoặc tình huống có lời văn.

• Các kiểu bài cần luyện: So sánh phân số; tìm hai số khi biết tổng hoặc hiệu và tỉ số; tìm một số khi biết giá trị phân số của số đó; tính tỉ số phần trăm.
• Cách làm: Xác định rõ các đại lượng đang được so sánh. Với bài tổng – tỉ hoặc hiệu – tỉ, có thể dùng sơ đồ đoạn thẳng để biểu diễn các phần bằng nhau.

Ví dụ minh họa: Hai số có tổng bằng 72, tỉ số của số bé và số lớn là 4/5​. Tìm hai số.

Lời giải: Tổng số phần bằng nhau là 4 + 5 = 9. Giá trị một phần là 72 : 9 = 8. Số bé là 8 × 4 = 32, số lớn là 8 × 5 = 40.

2.4. Dạng toán có lời văn

Toán có lời văn đặt các quan hệ số học vào một tình huống cụ thể, đòi hỏi học sinh đọc hiểu và chuyển dữ kiện thành phép tính. Khi ôn tập, có thể chia thành các nhóm như bài toán về tuổi, trung bình cộng, chuyển động, công việc và phần trăm.

• Các kiểu bài cần luyện: Tìm tuổi; tính quãng đường, vận tốc, thời gian; tính lượng công việc; giải tình huống mua bán, giảm giá.
• Cách làm: Tóm tắt dữ kiện, xác định điều cần tìm, thống nhất đơn vị đo rồi mới lập các bước giải. Với bài nhiều bước, cần nêu rõ mỗi phép tính đang tìm đại lượng nào.

Ví dụ minh họa: Một ô tô đi với vận tốc 45 km/giờ trong 2 giờ 20 phút. Tính quãng đường ô tô đã đi.

Lời giải: Đổi 2 giờ 20 phút = 7/3 giờ. 

Quãng đường ô tô đi được là 45 × 7/3 = 105 km 

2.5. Dạng toán hình học

Nhóm bài hình học tập trung vào việc vận dụng công thức tính chu vi, diện tích, thể tích và phân tích quan hệ giữa các phần của hình. Một số bài cần chia hoặc ghép hình, so sánh diện tích thay vì chỉ thay số trực tiếp vào công thức.

• Các kiểu bài cần luyện: Tính chu vi, diện tích các hình đã học; tìm kích thước còn thiếu; tính diện tích phần tô màu; tính thể tích hình hộp chữ nhật, hình lập phương.
• Cách làm: Vẽ hoặc quan sát hình, đánh dấu dữ kiện và xác định đúng đáy, chiều cao hay kích thước cần dùng. Trước khi tính, cần đổi các số đo về cùng đơn vị.

Ví dụ minh họa: Một hình thang có hai đáy dài 12 cm và 8 cm, chiều cao 5 cm. Tính diện tích hình thang.

Lời giải: Diện tích hình thang là (12 + 8) × 5 : 2 = 50 cm².

2.6. Dạng toán tư duy logic và quy luật

Dạng bài này yêu cầu học sinh nhận ra mối quan hệ giữa các dữ kiện, tìm quy luật hoặc suy luận để xác định kết quả. Nội dung ôn tập có thể gồm dãy số, sắp xếp theo điều kiện và các bài toán suy luận.

• Các kiểu bài cần luyện: Điền số còn thiếu; tìm số hạng tiếp theo; xác định quy luật của dãy số hoặc hình vẽ; sắp xếp vị trí theo các điều kiện.
• Cách làm: Kiểm tra lần lượt quan hệ giữa các số hoặc đối tượng, ghi lại điều kiện đã biết và đối chiếu kết quả với toàn bộ dữ kiện, tránh kết luận chỉ từ một dấu hiệu.

Ví dụ minh họa: Điền số tiếp theo vào dãy: 2, 5, 10, 17, 26, …

Lời giải: Hiệu giữa hai số liên tiếp lần lượt là 3, 5, 7, 9. Theo quy luật này, hiệu tiếp theo là 11, nên số cần điền là 26 + 11 = 37.

3. Tài liệu ôn thi vào lớp 6 môn Toán trường Chất lượng cao tại GTL

Để phụ huynh và học sinh có thêm nguồn tài liệu ôn tập, GTL giới thiệu bộ đề thi vào lớp 6 môn Toán do giáo viên GTL tổng hợp. Đây là tài liệu tham khảo dành cho học sinh đang chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh vào các trường THCS chất lượng cao.

Tải bộ đề thi Tại đây.

Khi sử dụng bộ đề, học sinh nên kết hợp luyện bài với việc rà soát kiến thức, thay vì chỉ tập trung hoàn thành số lượng đề. Phụ huynh có thể đồng hành cùng con theo các bước:

• Chọn đề phù hợp: Ưu tiên đề vừa sức ở giai đoạn đầu, sau đó điều chỉnh theo yêu cầu của trường dự tuyển.
• Làm bài độc lập: Đọc kỹ hướng dẫn, tự giải và ghi lại những câu chưa chắc chắn trước khi kiểm tra đáp án.
• Tổng hợp lỗi sai: Phân biệt lỗi do chưa nắm kiến thức, đọc thiếu dữ kiện, tính toán nhầm hoặc trình bày chưa đầy đủ.
• Ôn lại và làm lại: Bổ sung phần kiến thức còn yếu, sau đó quay lại giải những câu đã sai để kiểm tra mức độ hiểu bài.

Ngoài ra, các bậc phụ huynh có thể liên hệ GTL để tìm hiểu thêm về lộ trình ôn thi vào lớp 6 và được tư vấn cách lựa chọn tài liệu phù hợp với năng lực của con.

4. Câu hỏi thường gặp về đề thi vào lớp 6 môn Toán

4.1. Đề thi vào lớp 6 môn Toán có giống nhau giữa các trường không?

Không. Mỗi trường có thể sử dụng cấu trúc, số câu và thời gian làm bài khác nhau. Chẳng hạn, tài liệu tổng hợp đề THCS Cầu Giấy những năm gần đây ghi nhận bài thi gồm câu hỏi chọn đáp án, điền số và tự luận, thời gian 45 phút. Vì vậy, học sinh cần tham khảo thông tin tuyển sinh và đề của đúng trường dự tuyển, không mặc định mọi đề đều có cùng hình thức.

4.2. Ôn thi vào lớp 6 môn Toán có cần học kiến thức lớp 6 không?

Với kế hoạch ôn tập trong bài, GTL định hướng học sinh củng cố kiến thức Toán tiểu học trước, sau đó luyện các bài vận dụng và suy luận phù hợp. Phụ huynh không nên mặc định rằng muốn làm được bài khó thì con phải học trước chương trình lớp 6; thay vào đó, cần đối chiếu phạm vi đánh giá do trường dự tuyển công bố để lựa chọn nội dung học.

4.3. Khi nào nên bắt đầu luyện đề thi vào lớp 6 môn Toán?

Học sinh có thể làm một đề tham khảo ban đầu để nhận diện phần kiến thức còn thiếu, nhưng chưa cần đặt nặng điểm số. Sau đó, nên kết hợp ôn từng dạng bài với luyện đề tổng hợp. Trong cách tổ chức ôn tập này, việc tăng số đề chỉ nên thực hiện khi học sinh có đủ thời gian chữa bài và bổ sung kiến thức sau mỗi lần làm.

4.4. Nên luyện đề theo dạng bài hay làm đề tổng hợp?

Có thể kết hợp cả hai theo từng giai đoạn. GTL gợi ý luyện theo dạng khi học sinh cần củng cố phương pháp, chẳng hạn tính nhanh, tổng – tỉ hoặc hình học. Khi đã xử lý tương đối chắc từng nhóm, các em chuyển sang đề tổng hợp để tập lựa chọn cách giải và phân bổ thời gian cho cả bài.

4.5. Làm nhiều đề có bảo đảm đạt điểm cao không?

Không nên xem số lượng đề đã làm là thước đo duy nhất. Trong quá trình ôn tập, phụ huynh có thể theo dõi thêm mức độ chính xác, thời gian hoàn thành, khả năng trình bày và số lỗi cũ còn lặp lại. Nếu con làm nhiều nhưng liên tục sai cùng một dạng, nên giảm lượng đề mới để quay lại củng cố phần kiến thức đó.

Kết luận

Đề thi vào lớp 6 môn Toán sẽ là nguồn luyện tập hữu ích khi học sinh biết chọn đề phù hợp, hiểu cách giải và nghiêm túc sửa lỗi sau mỗi bài. Thay vì chạy theo số lượng, phụ huynh nên cùng con xây dựng nhịp ôn tập vừa sức, từng bước củng cố kiến thức và hoàn thiện kỹ năng làm bài. 

Nếu vẫn chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy liên hệ GTL để được tư vấn lộ trình ôn thi phù hợp với năng lực và mục tiêu điểm số. 

Xem thêm:

Học thêm THCS lớp 6-9: Lộ trình từng năm và cách chọn đúng lớp