Học sinh lớp 12 nên chọn HSA hay TSA? So sánh cấu trúc đề, lịch thi và trường xét tuyển

HSA hay TSA là lựa chọn khiến nhiều phụ huynh và học sinh lớp 12 băn khoăn khi chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh đại học năm 2027. Cả hai đều là kỳ thi đánh giá năng lực tư duy, được nhiều trường đại học sử dụng trong xét tuyển, nhưng có sự khác biệt về cấu trúc đề và cách phân bổ điểm. Hiểu rõ những khác biệt này sẽ giúp phụ huynh lựa chọn kỳ thi phù hợp với thế mạnh của con, thay vì đăng ký theo số đông.

1. Giới thiệu HSA và TSA

1.1. HSA – Kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQGHN

HSA là bài thi đánh giá năng lực học sinh THPT do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức. Bài thi hướng đến việc đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, tư duy, lập luận và xử lý thông tin của thí sinh, thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức trong sách giáo khoa.

Theo cấu trúc áp dụng năm 2026, bài thi HSA gồm ba phần: Toán học và xử lý số liệu; Văn học – Ngôn ngữ; và phần tự chọn Khoa học hoặc Tiếng Anh. Tổng điểm tối đa là 150, thời gian làm bài 195 phút.

Điểm đáng chú ý của HSA là phần thi tự chọn tạo điều kiện để thí sinh lựa chọn nội dung phù hợp với định hướng học tập và thế mạnh của mình. Nếu chọn Khoa học, thí sinh lựa chọn ba trong năm chủ đề gồm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lý. Nếu chọn Tiếng Anh, thí sinh làm bài theo phần thi tương ứng.

1.2. TSA – Kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội

TSA là kỳ thi đánh giá tư duy do Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức. Bài thi tập trung đánh giá năng lực tư duy Toán học, đọc hiểu và tư duy Khoa học hoặc giải quyết vấn đề.

TSA không đơn thuần yêu cầu thí sinh nhớ công thức hay kiến thức của từng môn. Nhiều câu hỏi đặt ra tình huống, dữ liệu, biểu đồ hoặc bảng biểu để thí sinh phân tích, kết nối thông tin và đưa ra kết luận.

Theo cấu trúc được duy trì trong kỳ thi năm 2027, TSA gồm ba phần độc lập: Tư duy Toán học, Tư duy Đọc hiểu và Tư duy Khoa học/Giải quyết vấn đề. Thí sinh làm bài trên máy tính trong 150 phút, với thang điểm 100.

2. Cấu trúc đề HSA và TSA khác nhau thế nào?

2.1. Cấu trúc bài thi HSA

Theo định dạng áp dụng năm 2026, bài thi HSA có tổng điểm 150 và thời gian làm bài 195 phút, chia thành ba phần:

Ở phần Toán học và xử lý số liệu, đề gồm 35 câu trắc nghiệm bốn lựa chọn và 15 câu điền đáp án. Phần Văn học – Ngôn ngữ đánh giá khả năng đọc hiểu, sử dụng ngôn ngữ và xử lý thông tin từ nhiều dạng ngữ liệu.

Với phần tự chọn, thí sinh cần cân nhắc kỹ giữa Khoa học và Tiếng Anh. Nếu chọn Khoa học, thí sinh lựa chọn ba trong năm chủ đề theo quy định của bài thi. Nếu có thế mạnh Tiếng Anh và phù hợp với mục tiêu xét tuyển, đây cũng là phương án đáng cân nhắc.

Điểm quan trọng khi ôn HSA không chỉ là nắm kiến thức mà còn phải rèn tốc độ đọc, khả năng phân tích ngữ liệu và xử lý câu hỏi trong thời gian giới hạn.

>>> Tham khảo chi tiết về khoá học HSA của GTL tại đây.

2.2. Cấu trúc bài thi TSA

Bài thi TSA gồm ba phần độc lập, tổng cộng 100 câu hỏi, làm trong 150 phút và có thang điểm 100.

TSA chú trọng cách thí sinh phân tích dữ kiện, suy luận và tìm lời giải cho một vấn đề. Câu hỏi có thể sử dụng đồ thị, bảng số liệu, sơ đồ hoặc ngữ liệu liên quan đến các lĩnh vực khoa học.

Vì vậy, việc ôn TSA không nên chỉ dừng ở học công thức và làm bài tập quen thuộc. Học sinh cần luyện cách đọc dữ liệu, nhận diện mối quan hệ giữa các thông tin, xác định điều đề bài yêu cầu và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp.

>>> Tham khảo chi tiết về khoá học TSA của GTL tại đây.

2.3. Lịch thi HSA và TSA năm 2027

Lịch thi TSA năm 2027 đã được Đại học Bách khoa Hà Nội công bố với 3 đợt thi. Trong khi đó, lịch thi HSA năm 2027 hiện chưa có thông báo chính thức từ ĐHQGHN. Phụ huynh và học sinh có thể tham khảo lịch TSA và khung thời gian HSA năm trước để chủ động lên kế hoạch ôn tập.

Theo lịch tổ chức năm 2026, HSA có 6 đợt thi diễn ra từ tháng 3 đến tháng 5. Tuy nhiên, đây chỉ là thông tin tham khảo; thí sinh cần theo dõi cổng thông tin HSA để cập nhật lịch đăng ký và lịch thi năm 2027.

Với học sinh dự định thi TSA đợt 1, cần lưu ý thời gian đăng ký bắt đầu từ ngày 05/12/2026. Nếu muốn thi cả HSA và TSA, học sinh nên xây dựng kế hoạch ôn tập sớm, đồng thời kiểm tra lịch thi chính thức của HSA khi có thông báo.

3. Những trường đại học nào xét tuyển bằng HSA và TSA?

Kết quả HSA và TSA được nhiều trường đại học sử dụng trong các phương thức tuyển sinh. Tuy nhiên, việc một trường từng sử dụng kết quả của một kỳ thi không đồng nghĩa trường đó chắc chắn tiếp tục áp dụng phương thức này trong năm 2027.

3.1. Những trường sử dụng kết quả HSA

Trong mùa tuyển sinh năm 2026, kết quả HSA được sử dụng tại nhiều trường đại học, nổi bật là các trường thành viên ĐHQGHN và một số trường ngoài hệ thống. Các trường tiêu biểu trong danh sách tham khảo gồm:

• Các trường thành viên ĐHQGHN: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Công nghệ, Trường Đại học Kinh tế, Trường Đại học Giáo dục, Trường Đại học Luật, Trường Quốc tế, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Đại học Y Dược và Trường Đại học Việt Nhật.
• Một số trường ngoài ĐHQGHN: Đại học Ngoại thương, Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Phenikaa, Đại học Thăng Long và một số trường khác.

Danh sách trên mang tính tham khảo theo các thông tin tuyển sinh đã công bố trước đó. Với năm 2027, thí sinh cần kiểm tra đề án tuyển sinh mới nhất của từng trường để biết ngành nào nhận điểm HSA, mức điểm xét tuyển và các điều kiện đi kèm.

3.2. Những trường sử dụng kết quả TSA

Kết quả TSA được sử dụng trong tuyển sinh tại Đại học Bách khoa Hà Nội và nhiều cơ sở đào tạo khác. Một số trường tiêu biểu từng sử dụng kết quả kỳ thi này gồm:

• Đại học Bách khoa Hà Nội.
• Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Thương mại.
• Đại học Giao thông vận tải, Đại học Xây dựng Hà Nội, Đại học Thủy lợi và Đại học Mỏ – Địa chất.
• Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Học viện Chính sách và Phát triển.
• Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Phenikaa, Đại học Thăng Long, Đại học Mở Hà Nội, Đại học Vinh và Đại học Hải Phòng.

Danh sách này không thay thế thông báo tuyển sinh chính thức năm 2027. Từng trường có thể thay đổi phương thức xét tuyển, chỉ tiêu, điều kiện nhận hồ sơ hoặc cách sử dụng điểm TSA theo từng ngành.

3.3. Những trường có thể nhận cả HSA và TSA

Một số trường từng sử dụng kết quả của cả hai kỳ thi trong các mùa tuyển sinh trước, chẳng hạn Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Phenikaa, Đại học Thăng Long và Đại học Hải Phòng.

Nếu trường mục tiêu nhận cả HSA và TSA, học sinh có thêm cơ sở để lựa chọn kỳ thi phù hợp với thế mạnh của mình. Dù vậy, cần kiểm tra đề án tuyển sinh năm 2027 để xác nhận trường có tiếp tục nhận cả hai kết quả hay không, đồng thời tìm hiểu điều kiện xét tuyển của ngành dự định đăng ký.

Thay vì chỉ nhìn vào số lượng trường chấp nhận điểm thi, phụ huynh nên lập danh sách các ngành học ưu tiên và đối chiếu phương thức tuyển sinh của từng ngành. Cách làm này giúp việc lựa chọn HSA hay TSA gắn với mục tiêu thực tế hơn.

4. Góc nhìn chuyên gia GTL: Chọn HSA hay TSA dựa trên thế mạnh và chiến lược ôn tập

Theo định hướng tư vấn của GTL, phụ huynh không nên lựa chọn kỳ thi chỉ dựa vào danh tiếng của đơn vị tổ chức hoặc số lượng trường sử dụng kết quả. Điều cần quan tâm hơn là cấu trúc bài thi có phù hợp với năng lực hiện tại và mục tiêu xét tuyển của con hay không.

Thứ nhất, hãy nhìn vào tỷ trọng điểm và kết quả làm đề thực tế. TSA dành 80% tổng điểm cho Tư duy Toán học và Tư duy Khoa học/Giải quyết vấn đề. HSA theo cấu trúc năm 2026 phân bổ 50 điểm cho mỗi phần. Những khác biệt này giúp phụ huynh hình dung kỳ thi nào có thể phát huy thế mạnh của con, nhưng kết quả làm đề tham khảo mới là căn cứ hữu ích để đánh giá cụ thể.

Thứ hai, xác định trường mục tiêu trước khi xây dựng kế hoạch ôn tập. Cùng một kỳ thi nhưng mỗi trường, mỗi ngành có thể có yêu cầu khác nhau về ngưỡng điểm, điều kiện nhận hồ sơ và phương thức xét tuyển. Học sinh nên chọn kỳ thi dựa trên những lựa chọn đại học thực tế, không nên chỉ chạy theo kỳ thi đang được nhiều bạn đăng ký.

Thứ ba, không nên ôn HSA và TSA theo cùng một cách. TSA cần sự luyện tập thường xuyên với câu hỏi tư duy Toán, phân tích bảng biểu, đồ thị và giải quyết vấn đề. HSA đòi hỏi học sinh rèn khả năng đọc hiểu, xử lý ngữ liệu, Toán học và phần tự chọn. Dù có một số kỹ năng giao thoa, mỗi kỳ thi vẫn cần kế hoạch ôn tập riêng.

Cuối cùng, hãy xây dựng lộ trình dựa trên điểm xuất phát của con. Nếu con chưa chắc nên thi kỳ nào, gia đình có thể bắt đầu bằng một bài đánh giá đầu vào, sau đó xác định các phần cần củng cố và thời gian ôn tập phù hợp. Việc có kế hoạch rõ ràng ngay từ đầu sẽ giúp học sinh chủ động hơn, tránh học dàn trải và giảm áp lực khi bước vào giai đoạn đăng ký dự thi.

5. Câu hỏi thường gặp về HSA và TSA

1. Có thể thi cả HSA và TSA trong cùng năm không?

Có thể, nếu thí sinh đáp ứng điều kiện dự thi của cả hai kỳ thi và lịch tổ chức không gây xung đột. Tuy nhiên, phụ huynh cần cân nhắc thời gian ôn tập để tránh việc học dàn trải, ảnh hưởng đến kết quả ở cả hai bài thi.

2. Điểm HSA và TSA có quy đổi trực tiếp cho nhau được không?

Không có một bảng quy đổi chung áp dụng cho tất cả trường đại học. Mỗi trường có thể quy định cách sử dụng kết quả, ngưỡng điểm và phương thức xét tuyển riêng. Thí sinh cần xem đề án tuyển sinh của trường mục tiêu để biết cách tính điểm cụ thể.

3. Thi HSA có bắt buộc chọn phần Khoa học không?

Theo cấu trúc HSA năm 2026, phần 3 là phần tự chọn. Thí sinh lựa chọn giữa Khoa học và Tiếng Anh. Nếu chọn Khoa học, thí sinh chọn ba trong năm chủ đề theo quy định của bài thi. Với mùa thi 2027, cần kiểm tra hướng dẫn chính thức để xác nhận cấu trúc và quy định áp dụng.

4. Nên chọn HSA hay TSA nếu chưa xác định được ngành học?

Nếu chưa chốt ngành hoặc trường, phụ huynh không cần vội đăng ký cả hai kỳ thi ngay lập tức. Trước tiên, hãy cho con làm thử đề tham khảo, đánh giá thế mạnh và tìm hiểu các nhóm ngành đang quan tâm. Sau đó, đối chiếu danh sách trường chấp nhận điểm HSA hoặc TSA để lựa chọn phương án có tính ứng dụng cao nhất.

Kết luận

HSA hay TSA không phải là lựa chọn giữa một kỳ thi tốt hơn và một kỳ thi kém hơn. Hai bài thi có định hướng đánh giá và cách phân bổ nội dung khác nhau, vì vậy mức độ phù hợp sẽ phụ thuộc vào năng lực của học sinh và yêu cầu xét tuyển của trường đại học mục tiêu.

Nếu con có thế mạnh về Toán học, tư duy phân tích và giải quyết vấn đề, TSA là phương án đáng cân nhắc. Nếu con có năng lực tương đối đồng đều, nổi bật ở Ngôn ngữ hoặc muốn lựa chọn phần thi tự chọn, HSA có thể phù hợp hơn. Trong trường hợp trường mục tiêu nhận cả hai kết quả, gia đình có thể cân nhắc thi cả hai nếu đủ thời gian chuẩn bị.

Tại GTL, phụ huynh có thể tìm hiểu lộ trình luyện thi HSA và TSA để đánh giá năng lực hiện tại, xác định kỳ thi phù hợp và xây dựng kế hoạch ôn tập theo mục tiêu tuyển sinh của con.